{"id":912,"date":"2026-02-18T19:23:55","date_gmt":"2026-02-18T18:23:55","guid":{"rendered":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/?page_id=912"},"modified":"2026-03-05T09:16:14","modified_gmt":"2026-03-05T08:16:14","slug":"wyklady","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wyklady\/","title":{"rendered":"Wyk\u0142ady"},"content":{"rendered":"

Marta Pytlak<\/strong><\/p>\n

Uniwersytet Rzeszowski<\/p>\n

Postawa przysz\u0142ych nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej wobec matematyki<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

W ostatnim czasie wiele uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 znaczeniu edukacji wczesnoszkolnej.<\/span> Badacze podkre\u015blaj\u0105, jak wa\u017cne jest odpowiednie poprowadzenie ucznia na tym etapie edukacyjnym. Od nauczycieli wczesnoszkolnych wymaga si\u0119 dobrego przygotowania merytorycznego w szerokim zakresie. Podczas studi\u00f3w przygotowuj\u0105cych do zawodu nauczyciela student ma okazj\u0119 zapozna\u0107 si\u0119 z metodykami nauczania wielu przedmiot\u00f3w, m.in. j\u0119zyka polskiego, matematyki, przyrody, plastyki i muzyki. Cz\u0119sto zaj\u0119cia z metodyki nauczania matematyki stanowi\u0105 du\u017ce wyzwanie dla przysz\u0142ych nauczycieli. Zwi\u0105zane jest to cz\u0119sto z nastawieniem student\u00f3w do samej matematyki. Jakie s\u0105 zatem postawy przysz\u0142ych nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej wobec matematyki? Pr\u00f3b\u0105 odpowiedzi na to pytanie by\u0142y badania przeprowadzone w\u015br\u00f3d student\u00f3w kierunku pedagogika.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Barbara Nawolska<\/strong><\/p>\n

Instytut Pedagogiki, UKEN Krak\u00f3w<\/p>\n

Pomi\u0119dzy konkretem a\u00a0abstrakcj\u0105, czyli o\u00a0dobrym i\u00a0z\u0142ym ilustrowaniu poj\u0119\u0107 matematycznych w\u00a0edukacji wczesnoszkolnej<\/strong><\/p>\n

W kszta\u0142towaniu poj\u0119\u0107 matematycznych, na etapie wczesnoszkolnym, obok czynno\u015bci praktycznych i\u00a0ich symbolicznego zapisu, wykorzystywane s\u0105 r\u00f3\u017cnorodne ilustracje, kt\u00f3re maj\u0105 tworzy\u0107 pomost mi\u0119dzy konkretem a\u00a0abstrakcj\u0105. Takie ilustracje maj\u0105 pomaga\u0107 uczniom w zrozumieniu poj\u0119\u0107 i\u00a0u\u0142atwia\u0107 rozwi\u0105zywanie zada\u0144. By ilustracja spe\u0142nia\u0142a swoj\u0105 rol\u0119 powinna dobrze oddawa\u0107 sens poj\u0119cia i\u00a0dobrze odzwierciedla\u0107 czynno\u015bci wcze\u015bniej wykonane przez dziecko, powinna by\u0107 adekwatna do sytuacji, kt\u00f3r\u0105 prezentuje. Jednak\u017ce, nie ka\u017cda ilustracja zamieszczona w podr\u0119czniku jest faktycznie wsparciem w rozumieniu poj\u0119cia, a\u00a0nawet zdarza si\u0119, \u017ce zamiast pomaga\u0107, wr\u0119cz utrudnia jego pojmowanie. W referacie zaprezentowane zostan\u0105 dobre i\u00a0z\u0142e przyk\u0142ady ilustrowania podstawowych poj\u0119\u0107 matematycznych kszta\u0142towanych w\u00a0klasach 1-3 szko\u0142y podstawowej.<\/p>\n

 <\/p>\n

Joanna \u015awiercz<\/strong><\/p>\n

Uniwersytet Opolski, Stowarzyszenie Nauczycieli Matematyki<\/p>\n

Od konkretu do abstrakcji \u2013 budowanie poj\u0119\u0107 matematycznych w klasie IV mi\u0119dzy dzia\u0142aniem a symbolem<\/strong><\/p>\n

W edukacji matematycznej uczni\u00f3w klas czwartych szko\u0142y podstawowej nast\u0119puje wyra\u017ane przej\u015bcie od my\u015blenia konkretno-obrazowego do operowania poj\u0119ciami coraz bardziej abstrakcyjnymi, takimi jak u\u0142amki czy podzielno\u015b\u0107 liczb. Proces ten, zgodnie z koncepcj\u0105 rozwoju poznawczego Jeana Piageta, wymaga stopniowego budowania pomostu mi\u0119dzy do\u015bwiadczeniem dzia\u0142ania na konkretach a\u00a0symbolicznym zapisem matematycznym.<\/p>\n

W nauczaniu matematyki ju\u017c od klasy czwartej wprowadza si\u0119 tre\u015bci, kt\u00f3re cz\u0119sto wykraczaj\u0105 poza aktualne mo\u017cliwo\u015bci rozwojowe cz\u0119\u015bci uczni\u00f3w, dlatego szczeg\u00f3lnego znaczenia nabiera odpowiednie ilustrowanie poj\u0119\u0107, stosowanie modeli manipulacyjnych oraz r\u00f3\u017cnorodnych reprezentacji graficznych. Dobrze dobrane \u015brodki dydaktyczne mog\u0105 wspiera\u0107 rozumienie sensu poj\u0119\u0107 matematycznych, natomiast zbyt szybkie przej\u015bcie do poziomu formalnego bywa przyczyn\u0105 trudno\u015bci, a nawet utrwalania b\u0142\u0119dnych wyobra\u017ce\u0144.<\/p>\n

W referacie uwaga zostanie skoncentrowana na sposobach pracy na konkrecie, kt\u00f3re skutecznie prowadz\u0105 do budowania poj\u0119\u0107 abstrakcyjnych w matematyce szkolnej. Zaprezentowane zostan\u0105 przyk\u0142ady dobrych praktyk dydaktycznych w nauczaniu u\u0142amk\u00f3w i podzielno\u015bci liczb, ukazuj\u0105ce, w\u00a0jaki spos\u00f3b odpowiednio dobrane dzia\u0142ania manipulacyjne oraz modele graficzne mog\u0105 wspiera\u0107 przechodzenie od do\u015bwiadczenia do zapisu symbolicznego. Proponowane rozwi\u0105zania mog\u0105 by\u0107 z\u00a0powodzeniem wykorzystywane r\u00f3wnie\u017c w pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, wymagaj\u0105cymi d\u0142u\u017cszego kontaktu z materia\u0142em konkretnym oraz bardziej zr\u00f3\u017cnicowanych form prezentacji tre\u015bci.<\/p>\n

Celem wyst\u0105pienia jest ukazanie, w jaki spos\u00f3b nauczyciel klasy czwartej mo\u017ce \u015bwiadomie \u0142\u0105czy\u0107 wymagania podstawy programowej z wiedz\u0105 o rozwoju dziecka, aby przej\u015bcie od konkretu do abstrakcji by\u0142o dla ucznia procesem bezpiecznym, zrozumia\u0142ym i efektywnym.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ma\u0142gorzata Zambrowska<\/strong><\/p>\n

Akademia Pedagogiki Specjalnej, Warszawa<\/p>\n

Zadania tekstowe w klasie III \u2013 strategie uczniowskie w kontek\u015bcie nowej podstawy programowej<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Zadania tekstowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w edukacji matematycznej w klasach I\u2013III. Wymagaj\u0105 nie tylko sprawno\u015bci rachunkowej, lecz przede wszystkim umiej\u0119tno\u015bci przedstawienia informacji podanych w zadaniu w spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy jego rozwi\u0105zanie.\u00a0W wyst\u0105pieniu zaprezentowane zostan\u0105 wyniki analizy uczniowskich rozwi\u0105za\u0144 zada\u0144 tekstowych, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem stosowanych strategii (rysunek, modelowanie sytuacji, dzia\u0142anie intuicyjne, pr\u00f3by i b\u0142\u0119dy, schematyzacja). W drugiej cz\u0119\u015bci wyk\u0142adu podj\u0119ta zostanie pr\u00f3ba odpowiedzi na pytanie, czy za\u0142o\u017cenia nowej podstawy programowej w edukacji wczesnoszkolnej mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na zmian\u0119 metod pracy z zadaniami tekstowymi. Analiza zapis\u00f3w dokumentu pokazuje, \u017ce w podstawie programowej, co wida\u0107 zw\u0142aszcza w dziale „My\u015blenie\u00a0matematyczne”, po\u0142o\u017cono du\u017cy nacisk na\u00a0 metakognitywne\u00a0umiej\u0119tno\u015bci rozwi\u0105zywania zada\u0144 tekstowych. Wyst\u0105pienie b\u0119dzie okazj\u0105 do refleksji nad tym, czy nowe zapisy maj\u0105 szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 impulsem do autentycznej zmiany sposobu pracy z zadaniami tekstowymi, czy pozostan\u0105 jedynie deklaracj\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jacek Bylica<\/strong><\/p>\n

Uniwersytet Jagiello\u0144ski<\/p>\n

Gra w szachy jako transfer \u017cyciowy \u2013 ewaluacja nowego kursu akademickiego<\/strong><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie szachy stanowi\u0105 istotny element edukacji, poniewa\u017c wiele przes\u0142anek wskazuje na to, \u017ce gra w szachy rozwija zdolno\u015bci matematyczne oraz kognitywne. Od kilkunastu lat w wielu krajach europejskich, w tym r\u00f3wnie\u017c w Polsce, edukacyjne projekty szachowe s\u0105 realizowane w szko\u0142ach podstawowych. Nowy kurs akademicki \u201eEdukacja przez szachy\u201d w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie przygotowuje uczestnik\u00f3w do realizacji zaj\u0119\u0107 szachowych w obszarze edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Studenci poznaj\u0105 histori\u0119 szach\u00f3w, teori\u0119 debiut\u00f3w, zasady gry \u015brodkowej i ko\u0144cowej. Co wa\u017cniejsze, gra w szachy jest traktowana jako narz\u0119dzie samopoznania. Chodzi o przenoszenie do\u015bwiadcze\u0144 szachowych w obszar codziennego \u017cycia, kt\u00f3re przez to mo\u017ce by\u0107 lepiej\/g\u0142\u0119biej rozumiane. Kluczow\u0105 rol\u0119 w tym procesie pe\u0142ni autorefleksja. Z tego powodu g\u0142\u00f3wn\u0105 metod\u0105 badawcz\u0105 stosowan\u0105 w studium jest analiza studenckich autoetnografii, tworzonych w trakcie oraz po zako\u0144czeniu kursu. Uzyskane wyniki wskazuj\u0105 na istotny potencja\u0142 transferu do\u015bwiadczenia szachowego w obszar codziennego \u017cycia, co pozwala sformu\u0142owa\u0107 ide\u0119 transferu \u017cyciowego.<\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n

 <\/p>\n

Katarzyna Gan-Krzywoszy\u0144ska<\/strong><\/p>\n

Zak\u0142ad Logiki i Metodologii Nauk, UAM<\/p>\n

Analogia jako podstawowe narz\u0119dzie poznania: od matematyki do dialogu<\/strong><\/p>\n

Wielu s\u0142ynnych matematyk\u00f3w – a jednocze\u015bnie wybitnych dydaktyk\u00f3w – jak George P\u00f3lya oraz Stefan Banach podkre\u015bla\u0142o fundamentaln\u0105 rol\u0119 analogii zar\u00f3wno w nauce, jak i w sztuce oraz w \u017cyciu codziennym. Celem wyst\u0105pienia, z jednej strony, jest wskazanie na kluczow\u0105 rol\u0119 analogii w edukacji (nie tylko matematycznej), z drugiej strony, w my\u015bleniu dialogicznym. Analogia mo\u017ce by\u0107 zatem rozumiana jako jedno z podstawowych narz\u0119dzi heurystycznych o charakterze transdyscyplinarnym. Przedstawi\u0119 r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3tko dwa -rozwijane przez nasz mi\u0119dzynarodowy zesp\u00f3\u0142 – projekty po\u015bwi\u0119cone badaniom nad teoriami i zastosowaniami analogii, do kt\u00f3rych serdecznie zapraszamy.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marta Pytlak Uniwersytet Rzeszowski Postawa przysz\u0142ych nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej wobec matematyki W ostatnim czasie wiele uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 znaczeniu edukacji… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-912","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=912"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":945,"href":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/912\/revisions\/945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mt.uken.krakow.pl\/viii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}